SOLASTALGIA
Solastalgia to termin zaproponowany w 2010 roku przez australijskiego filozofa Glenna Albrechta. Opisuje stres spowodowany zmianami środowiska naturalnego, nie znajdujący pocieszenia stan żałoby i tęsknotę za domem, pomimo, że się go nigdy nie opuściło. Dom zmienia się wokół nas – krajobraz i naturalne ekosystemy degradują się w tempie, którego nie jesteśmy w stanie emocjonalnie zintegrować. W wielu miejscach na świecie naturalny krajobraz został całkowicie zniszczony przez cywilizację człowieka. Nie tylko przez wojny i wielkoskalowy przemysł mają niszcząca siłę, zwykłe życie – suma setek tysięcy domów, małych firm, miejsc pracy, sklepów i udogodnień transportowych spowodowała krajobrazową katastrofę.
Szymon Rogiński rejestruje przestrzeń polskich miejscowości zarówno przy użyciu teleobiektywu, jak szerokiego kąta kamery umieszczonej na dronie. Widzi intymne emocje, wzruszające starania jego mieszkańców jak i katastrofalny efekt całości. Pyta o naszą obecność, zarówno w świecie materialnym i wirtualnym.
Na wystawę składają się wyświetlane na monitorach cztery cykle fotograficzne „Internety, Kebaby, Alkohole i Nagrobki”. Ekspozycję dopełnia instalacja dźwiękowa oraz praca pt. „Solastalgia” zrealizowana w medium rzeczywistości wirtualnej. Rogiński testuje możliwości mediów pochodnych fotografii i migruje pomiędzy rzeczywistością materialną a wirtualną. Przestrzeń VR tworzy skanując rzeczywistość i odwrotnie, na podstawie wirtualnego świata tworzy materialne obiekty – trójwymiarowe rzeźby przedstawiające niepokojąco zdeformowaną architekturę oraz ekspresyjne, nieomal malarskie wydruki stopklatek z VR.
W polskim krajobrazie ślady socjalistycznego centralnego planowania z lat 50. – 80. XX wieku, współistnieją z pozostałościami architektonicznych wykwitów nieskrępowanej, choć niskobudżetowej przedsiębiorczości czasów transformacji, a wszystko to wypierane jest przez późny kapitalizm sprawnie betonujący teren pod autostrady i centra spedycyjne. Widać, że zmiana społeczna dokonywała się także w zakresie materiałów budowlanych. Drewno, cegły i papę zastąpił, plastikowy „saiding” i betonowe wymyślne płoty, po nich przyszedł czas na aluminium szkło i azbest. Czas jednak nie płynął wszędzie z tą samą prędkością. W podmiejskich zaułkach transformacja nigdy się nie kończyła i nie doprowadziła do sukcesu. Szymon Rogiński zapuszcza się w meandry wernakularnej architektury rejestrując intymne rytuały urbanizacji w mikroskali. Internety – kawiarenki internetowe i punkty naprawy komputerów pokazują prowincjonalne oblicze cyfryzacji i wszechobecność sieci. Kryzys migracyjny i zaściankowy nacjonalizm symbolizują Kebaby – przybytki taniej gastronomii prowadzone z powodzeniem przez migrantów z Bliskiego Wschodu, pomimo że ich klientela nie kryje swoich szowinistycznych antyimigracyjnych poglądów. Życie towarzyskie osiedla toczy się gładko między budką z kebabem a sklepikiem Alkohole 24h. Ostatni z fotograficznych cykli nosi tytuł Nagrobki. Dotyka współczesnego duchowego zagubienia i komercjalizacji sacrum. Brzydko, biednie i trochę śmiesznie… a jednak fotografie Rogińskiego są na swój sposób piękne i wzruszające. Przesycone sympatią dla ludzkiego nieustannego usiłowania i współczuciem dla bezsilności jednostki wobec globalnych zmian i procesów makroekonomicznych.
Agnieszka Tarasiuk
Zespół realizujący VR Solastalgia
Koncepcja i reżyseria: Szymon Rogiński
Współpraca: Agnieszka Tarasiuk
Fotogrametria: Szymon Rogiński
Muzyka i udźwiękowienie: Macio Moretti / Gustaw Gliwiński
Digital Artists: Pavlo Mazur, Matrix Navrot, Jagoda Wójtowicz
Produkcja aplikacji VR: Marcin Marczyk
Programowanie: Łukasz Nizik
Projektowanie graficzne: Michał Babski
Produkcja: Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki
Kuratorka wystawy: Agnieszka Tarasiuk
Organizator: Fundacja Voelkel
Współorganizatorzy: Concordia Design Wrocław, Uniwersytet SWPS filia we Wrocławiu, grafika swps, Galeria FOTO-GEN
Mecenas: Mercedes-Benz Grupa Wróbel
Partner wspierający: Bulvary, Centrum Witelona w Legnicy, Galeria FOTO-GEN
Partner: BWA Wrocław, GUA Collective, Galeria OKO, Wrocławska Loża Fotograficzna
Partner technologiczny: Eidotech Polska, Fotamorgana.pl, Canon Polska
Patron medialny: Magazyn Classicauto, Radio RAM
Zadanie publiczne jest współfinansowane ze środków finansowych otrzymanych od Gminy Wrocław
Projekt jest współfinansowany z budżetu Województwa Dolnośląskiego
Szymon Rogiński – artysta wizualny i fotograf, od ponad dwóch dekad specjalizujący się w nokturnach, projektach VR i fotobookach. W swojej twórczości bada granice realizmu i fikcji, skupiając się na krajobrazach zmienionych przez człowieka, antropocenie i wizjach postapokaliptycznych.
Inspiracje czerpie z kina drogi oraz popkultury, tworząc serie takie jak Poland Synthesis czy UFO Project. Jego prace, łączące mistycyzm z nowoczesną technologią, wystawiane są w galeriach na całym świecie i znajdują się w licznych kolekcjach instytucjonalnych.