12.11.2026
MIĘDZY LASEM A FABRYKĄ
W czwartek 12 listopada zapraszamy na spotkanie z Magdaleną Worłowską wokół książki „Między lasem a fabryką. Neoawangardowe początki sztuki ekologicznie zaangażowanej 1959-1981” wydanej nakładem Wydawnictwa MSN.
Autorka w swojej książce pokazuje, że refleksja ekologiczna pojawiła się w polskiej sztuce znacznie wcześniej, niż zwykło się sądzić. Analizuje działania artystyczne i wydarzenia od końca lat 50. do początku lat 80., osadzając je w kontekście przyspieszonej industrializacji i narastającej degradacji środowiska w PRL.
Na podstawie szerokiej kwerendy archiwalnej Worłowska przygląda się m.in. plenerom w Osiekach i Łazach, Sympozjum Artystów Plastyków i Naukowców w Puławach czy Sympozjum Plastycznemu Wrocław ’70. Pokazuje, w jaki sposób artyści reagowali na rozwój przemysłu, zmiany krajobrazu oraz narastającą świadomość ekologicznych konsekwencji modernizacji. Książka proponuje nowe spojrzenie na polską neoawangardę, ukazując ją w kontekście wczesnych refleksji nad relacją sztuki, technologii i środowiska. Tym samym odsłania mniej rozpoznany, a dziś szczególnie aktualny wymiar eksperymentalnych praktyk artystycznych lat 60. i 70.
„Od dłuższego czasu zdajemy sobie sprawę, że rewersem socjalistycznej modernizacji była degradacja środowiska naturalnego. Magdalena Worłowska pokazuje, że artyści i artystki na różne sposoby to krytykowali, ale formułowali też postulaty naprawy tego stanu rzeczy. Robili to „między lasem a fabryką”, a także w jeziorach, kopalniach czy na polach, rozszerzając dotychczasowy obszar działalności neoawangardy. Pionierska synteza Worłowskiej wypełnia – na zielono – białą plamę w badaniach nad sztuką w socjalistycznej Polsce.” – Jakub Banasiak
Spotkanie prowadzone będzie przez Annę Markowską. Rozpocznie się o godz. 17.00, a wstęp na nie jest wolny.
Magdalena Worłowska – (ur. 1986), historyczka sztuki, romanistka, kuratorka wystaw, adiunktka w Instytucie Sztuki i Designu Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej (UKEN) w Krakowie. Doktorat na temat neoawangardowych początków sztuki ekologicznie zaangażowanej w Polsce obroniła na Uniwersytecie Wrocławskim. Autorka tekstów kuratorskich oraz artykułów naukowych na temat sztuki i ekologii, uczestniczka międzynarodowych konferencji poświęconych naukom o sztuce i naukom przyrodniczym.
Anna Markowska – historyczka sztuki, profesorka, wykładowczyni na Uniwersytecie Wrocławskim. Ostatnie książki: „Sztuka i rewolucja. Wieloperspektywiczne ujęcie sztuki polskiej zaraz po wojnie” (2023); „Gry z miejscami. Wrocławskie galerie: Katakumby, Zakład nad Fosą, Ośrodek Działań Plastycznych” (2022); „Dlaczego Duchamp nie czesał się z przedziałkiem?” (2019). Mieszka we Wrocławiu i Krakowie.